|
جفرافياي شلمچه
منطقه ي عمومي شلمچه از ضلع غربي خرمشهر شروع مي شود و تا عمق خاک عراق به پيش مي رود. خط مرزي، اين منطقه را به دو قسمت شلمچه ي ايران و شلمچه ي عراق تقسيم کرده است. شلمچه ايران در منتهي اليه جنوب غربي جلگه ي خوزستان قرار گرفته است. اين منطقه از شمال به «حسينيه»، از جنوب به اروندرود، از شرق به خرمشهر و از غرب به خط مرزي ايران و عراق محدود مي شود. شلمچه ي عراق نيز در جنوب شرقي بصره واقع است. از شمال ، به منطقه زيد، از جنوب به رودخانه ي اروند، از شرق به دژ مرزي ايران و عراق و از غرب به شهرهاي تنومه و الحارثه مي رسد.
شلمچه داراي آب و هواي گرم سيري است. حداقل دماي هواي آن در زمستان به صفر درجه ي سانتي گراد مي رسد و دماي آن در تابستان از مرز 55 درجه، تجاوز مي کند. اين منطقه فاقد برجستگي هاي طبيعي است و جنس خاکش از رس است و به هنگام بارندگي، تردد روي اين زمين، فقط با اتکا به جاده، ميسر است. به دليل اتصال به ضلع جنوبي شلمچه با اروندرود، باتلاق ها و آب گرفتگي هاي متعددي ايجاد شده است و روييدني هايي نظير چولان و بردي در کنار آب گرفتگي ها به چشم مي خورد.
شلمچه نخلستان هم دارد. اين نخلستان درضلع جنوبي آن در حاشيه ي اروندرود واقع است. کمي بالاتر و به موازات خط سبز نخلستان، جاده اي آسفالت نظرها را به خود جلب مي کند. جاده اي شرقي- غربي که شرق آن به شهر خرمشهر منتهي مي شود و غرب آن در خاک عراق ادامه مي يابد.
رودخانه ي اروند که تمام ضلع جنوبي شلمچه را پوشانده است، رودخانه اي است وحشي و ناآرام. داراي بستري گِلي و رسوبي است و عمق آن بين 5 تا 20 متر متغير است. طول اين رود در منطقه شلمچه، از انتهاي جزيره بوارين تا شهر بصره به 20 کيلومتر مي رسد.
کانال پرورش ماهي، کانال زوجي، نهر جاسم، نهر و شهرک دوئيجي، در شلمچه ي عراق قرار دارند.
قبل از شروع جنگ، چندين روستاي کوچک و بزرگ در شملچه ي ايران وجود داشت که بعضي از آنها به دليل دارابودن چشم انداز زيبا، محل تفريح مردم خوزستان بود. روستاييان بيش تر به کار کشاورزي و دامداري مشغول بودند. درصد قابل توجهي از اراضي کشاورزي خرمشهر در منطقه ي شلمچه قرار داشت.
از آن جا که شلمچه يکي از مناطق حساس مرزي به شمار مي رفت، چند پاسگاه، وظيفه حراست از منطقه را بر عهده داشتند که مهم ترين آن ها عبارت بود از: پاسگاه شلمچه، پاسگاه مومني و پاسگاه خين. همچنين جندين پايگاه و دژ کوچک در فواصل معيني براي دفاع درمواقع ضروري تعبيه شده بود و در يک دژ مرکزي به عنوان تغذيه کننده، وظيفه پشتيباني اين پايگاه ها را از نظير نيرو و تجهيزات بر عهده داشت.
منبع : کتاب « شلمچه»، مجموعه راهيان نور، ج4، ص 10
|
